Bơm Định Lượng Là Gì? Cấu Tạo, Nguyên Lý Và Ứng Dụng

Bơm định lượng là thiết bị chuyên dùng để bơm và châm một lượng chất lỏng xác định vào hệ thống với lưu lượng được kiểm soát. Thiết bị thường được sử dụng để định lượng hóa chất, phụ gia, dung dịch xử lý nước và các loại chất lỏng cần kiểm soát chính xác. Vậy bơm định lượng là gì, cấu tạo và nguyên lý hoạt động như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ đặc điểm, các loại bơm phổ biến, ứng dụng và cách lựa chọn bơm định lượng phù hợp.

Bơm Định Lượng Là Gì?

Bơm định lượng là loại máy bơm có khả năng kiểm soát và cung cấp một lượng chất lỏng xác định trong một khoảng thời gian nhất định. Lưu lượng bơm có thể được điều chỉnh theo nhu cầu sử dụng.

Khác với bơm nước thông thường chủ yếu phục vụ mục đích vận chuyển chất lỏng, bơm định lượng tập trung vào khả năng châm hóa chất và kiểm soát lưu lượng.

Bơm định lượng thường được sử dụng để bơm:

• Hóa chất xử lý nước.
• Axit và kiềm.
• Javen, Clo và dung dịch khử trùng.
• Polymer.
• Phụ gia công nghiệp.
• Dung dịch trong ngành thực phẩm.
• Dung dịch sử dụng trong ngành dược phẩm.
• Một số loại hóa chất có tính ăn mòn.

Vì sao cần sử dụng bơm định lượng?

Trong nhiều quy trình sản xuất, lượng hóa chất cần châm phải được kiểm soát chính xác. Nếu châm quá ít, quá trình xử lý có thể không đạt yêu cầu; nếu châm quá nhiều sẽ gây lãng phí hoặc ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm.

Bơm định lượng giúp:

• Kiểm soát lượng chất lỏng cần châm.
• Điều chỉnh lưu lượng linh hoạt.
• Tự động hóa quá trình châm hóa chất.
• Giảm lượng hóa chất sử dụng không cần thiết.
• Duy trì nồng độ hóa chất ổn định.
• Tăng độ ổn định cho hệ thống.

Cấu Tạo Của Bơm Định Lượng

Tùy từng dòng sản phẩm, cấu tạo bơm định lượng có thể khác nhau. Tuy nhiên, một bơm định lượng cơ bản thường gồm các bộ phận chính sau:

Động cơ

Động cơ cung cấp năng lượng để bơm hoạt động. Công suất động cơ được lựa chọn dựa trên lưu lượng, áp suất và điều kiện vận hành thực tế.

Cơ cấu truyền động

Cơ cấu truyền động truyền chuyển động từ động cơ đến bộ phận bơm. Với các dòng bơm cơ khí, bộ phận này thường bao gồm hộp số, trục và các cơ cấu chuyển đổi chuyển động.

Đầu bơm

Đầu bơm là nơi chất lỏng được hút vào và đẩy ra ngoài. Vật liệu đầu bơm phải phù hợp với tính chất của chất lỏng cần bơm.

Một số vật liệu thường gặp gồm:

• PVC.
• PP.
• PVDF
• PTFE.
• Inox 304.
• Inox 316.

Màng bơm hoặc piston

Màng bơm hoặc piston tạo ra sự thay đổi thể tích trong buồng bơm để thực hiện quá trình hút và đẩy chất lỏng.

Bơm định lượng màng thường được sử dụng nhiều trong các ứng dụng châm hóa chất vì hạn chế tiếp xúc trực tiếp giữa cơ cấu truyền động và chất lỏng.

Trong khi đó, bơm định lượng piston có khả năng tạo áp suất cao và phù hợp với một số ứng dụng công nghiệp yêu cầu áp suất lớn.

Van một chiều

Bơm thường có van hút và van xả để kiểm soát hướng di chuyển của chất lỏng, hạn chế hiện tượng chất lỏng chảy ngược.

Bộ điều chỉnh lưu lượng

Bộ phận này cho phép điều chỉnh lượng chất lỏng được bơm. Tùy loại bơm, lưu lượng có thể được điều chỉnh bằng:

• Chiều dài hành trình.
• Tần số hành trình.
• Tốc độ động cơ.
• Tín hiệu điều khiển điện tử.

Phụ kiện bơm định lượng

Một hệ thống bơm định lượng có thể đi kèm:

• Van an toàn.
• Van chống siphon.
• Van chân.
• Bộ giảm xung.
• Cảm biến mức.
• Ống hút và ống xả.
• Tủ điều khiển.

Nguyên Lý Hoạt Động Của Bơm Định Lượng

Nguyên lý hoạt động của bơm định lượng dựa trên việc thay đổi thể tích buồng bơm để thực hiện hai quá trình chính là hút và đẩy chất lỏng.

Giai đoạn hút

Khi màng hoặc piston chuyển động theo chiều hút, thể tích trong buồng bơm tăng lên và tạo áp suất thấp.

Lúc này, van hút mở và chất lỏng được hút từ bồn chứa vào buồng bơm.

Giai đoạn đẩy

Khi màng hoặc piston chuyển động ngược lại, thể tích buồng bơm giảm xuống.

Áp suất trong buồng bơm tăng, van hút đóng và van xả mở. Chất lỏng được đẩy vào đường ống.

Chu trình hút – đẩy

Hai quá trình hút và đẩy liên tục lặp lại tạo thành chu kỳ bơm.

Thông qua việc điều chỉnh tần số hoặc chiều dài hành trình, người dùng có thể kiểm soát lượng chất lỏng được bơm vào hệ thống.

Cách Điều Chỉnh Lưu Lượng Bơm Định Lượng

Lưu lượng của bơm định lượng hóa chất có thể được điều chỉnh theo nhiều phương pháp.

Điều chỉnh chiều dài hành trình

Tăng chiều dài hành trình sẽ làm tăng lượng chất lỏng được bơm trong mỗi chu kỳ.

Điều chỉnh tần số hành trình

Tăng số lần hành trình trong một đơn vị thời gian sẽ làm tăng lưu lượng.

Điều chỉnh tốc độ động cơ

Một số dòng bơm cho phép thay đổi tốc độ động cơ để kiểm soát lưu lượng.

Điều khiển tự động

Bơm định lượng có thể kết nối với hệ thống điều khiển để tự động điều chỉnh lưu lượng dựa trên tín hiệu:

• 4–20 mA.
• Tín hiệu xung.
• PLC.
• Cảm biến pH.
• Cảm biến ORP.
• Cảm biến Clo.
• Hệ thống SCADA.

Các Loại Bơm Định Lượng Phổ Biến

Trên thị trường hiện nay có nhiều thương hiệu bơm định lượng phục vụ các hệ thống châm hóa chất, xử lý nước và sản xuất công nghiệp. Một số thương hiệu được sử dụng phổ biến gồm Blue-White, OBL, SEKO, Nikkiso, Doseuro và ProMinent.

Mỗi thương hiệu có nhiều dòng bơm với mức lưu lượng, áp suất, vật liệu và phương thức điều khiển khác nhau. Vì vậy, cần lựa chọn model dựa trên yêu cầu thực tế của hệ thống.

Bơm Định Lượng Blue-White

Blue-White là thương hiệu bơm và thiết bị định lượng được sử dụng trong nhiều hệ thống xử lý nước và châm hóa chất.

Các dòng bơm định lượng Blue-White thường tập trung vào thiết kế nhỏ gọn, dễ vận hành và phù hợp với các hệ thống cần châm hóa chất với lưu lượng được kiểm soát.

Bơm Blue-White có thể được ứng dụng trong:

• Châm hóa chất xử lý nước.
• Xử lý nước thải.
• Châm Clo, Javen.
• Điều chỉnh pH.
• Châm polymer và các dung dịch xử lý.
• Hệ thống lọc và xử lý nước công nghiệp.

Bơm Định Lượng OBL

OBL là thương hiệu bơm công nghiệp của Ý, nổi bật với các dòng bơm định lượng màng và bơm định lượng piston phục vụ các ứng dụng công nghiệp.

Bơm định lượng OBL được sử dụng trong nhiều hệ thống yêu cầu khả năng châm hóa chất liên tục và kiểm soát lưu lượng.

Một số ứng dụng phổ biến:

• Xử lý nước và nước thải.
• Công nghiệp hóa chất.
• Dầu khí.
• Hóa dầu.
• Sản xuất công nghiệp.
• Châm phụ gia và hóa chất xử lý.

Bơm Định Lượng SEKO

SEKO là thương hiệu chuyên về các giải pháp định lượng và châm hóa chất, được sử dụng rộng rãi trong xử lý nước và nhiều ứng dụng công nghiệp.

Bơm định lượng SEKO có nhiều dòng sản phẩm với thiết kế từ loại nhỏ gọn cho hệ thống châm hóa chất đến các dòng phục vụ ứng dụng công nghiệp.

Bơm SEKO thường được ứng dụng trong:

• Xử lý nước sạch.
• Xử lý nước thải.
• Châm hóa chất.
• Kiểm soát pH.
• Châm chất khử trùng.
• Hệ thống xử lý nước công nghiệp.
• Các quy trình cần định lượng hóa chất tự động.

Bơm Định Lượng Nikkiso

Nikkiso là thương hiệu Nhật Bản cung cấp nhiều giải pháp bơm công nghiệp, trong đó có các dòng bơm định lượng phục vụ những ứng dụng yêu cầu khả năng định lượng và vận chuyển chất lỏng chính xác.

Bơm định lượng Nikkiso có thể được sử dụng trong:

• Công nghiệp hóa chất.
• Xử lý nước.
• Dầu khí.
• Hóa dầu.
• Các quy trình sản xuất công nghiệp.
• Hệ thống châm hóa chất.

Bơm Định Lượng Doseuro

Doseuro là thương hiệu bơm định lượng của Ý, tập trung vào các giải pháp định lượng hóa chất cho hệ thống công nghiệp.

Bơm định lượng Doseuro có nhiều dòng bơm phục vụ các yêu cầu khác nhau về lưu lượng và áp suất, từ hệ thống xử lý nước đến các ứng dụng công nghiệp.

Một số lĩnh vực sử dụng bơm Doseuro gồm:

Xử lý nước và nước thải.

• Công nghiệp hóa chất.
• Dầu khí.
• Hóa dầu.
• Công nghiệp giấy.
• Công nghiệp thực phẩm.
• Châm hóa chất và phụ gia.

Bơm Định Lượng ProMinent

ProMinent là thương hiệu chuyên về công nghệ định lượng và xử lý nước, với nhiều dòng bơm định lượng hóa chất phục vụ từ hệ thống quy mô nhỏ đến các ứng dụng công nghiệp.

Bơm ProMinent được sử dụng trong nhiều lĩnh vực như:

• Xử lý nước sạch.
• Xử lý nước thải.
• Châm hóa chất.
• Khử trùng nước.
• Công nghiệp hóa chất.
• Công nghiệp thực phẩm và đồ uống.
• Dược phẩm.
• Các hệ thống xử lý và định lượng chất lỏng.

Ưu Điểm Và Hạn Chế Của Bơm Định Lượng

Ưu điểm

• Định lượng chất lỏng chính xác.
• Điều chỉnh lưu lượng dễ dàng.
• Có thể châm hóa chất tự động.
• Phù hợp với nhiều loại hóa chất.
• Có thể kết nối với hệ thống điều khiển.
• Giúp kiểm soát lượng hóa chất sử dụng.

Hạn chế

• Cần lựa chọn đúng vật liệu theo môi chất.
• Chi phí đầu tư có thể cao hơn bơm thông thường.
• Một số dòng yêu cầu bảo trì định kỳ.
• Lưu lượng và áp suất phụ thuộc vào từng model.
• Cần lắp đặt đúng kỹ thuật để đảm bảo độ chính xác.

So Sánh Các Thương Hiệu Bơm Định Lượng

Cách Lựa Chọn Bơm Định Lượng Phù Hợp

Để lựa chọn đúng bơm định lượng hóa chất, cần xác định các thông số quan trọng sau.

Xác định lưu lượng

Cần xác định lưu lượng cần châm tối thiểu và tối đa, thường tính bằng L/h hoặc m³/h.

Không nên chỉ lựa chọn bơm dựa trên công suất động cơ mà phải căn cứ vào lưu lượng và áp suất thực tế.

Xác định áp suất

Cần biết áp suất tại điểm xả để lựa chọn bơm có khả năng đáp ứng yêu cầu hệ thống.

Xác định tính chất chất lỏng

Đây là yếu tố quan trọng khi lựa chọn bơm.

Cần xác định:

• Loại hóa chất.
• Nồng độ.
• Độ nhớt.
• Nhiệt độ.
• Tính ăn mòn.
• Có chứa chất rắn hay không.

Lựa chọn vật liệu

Vật liệu đầu bơm, màng, van và gioăng phải tương thích với môi chất.

Các vật liệu thường gặp gồm PVC, PP, PVDF, PTFE, inox 304 và inox 316.

Xác định phương thức điều khiển

Có thể lựa chọn:

• Điều chỉnh thủ công.
• Điều khiển điện tử.
• Điều khiển 4–20 mA.
• Điều khiển xung.
• Điều khiển bằng PLC.
• Điều khiển theo cảm biến.

Thông Số Kỹ Thuật Cần Quan Tâm Khi Mua Bơm Định Lượng

Những Lỗi Thường Gặp Khi Sử Dụng Bơm Định Lượng

Bơm không hút được hóa chất

Nguyên nhân có thể do:

• Có không khí trong đường hút.
• Bơm chưa được mồi.
• Van hút bị kẹt.
• Đường hút bị tắc.
• Chiều cao hút quá lớn.

Lưu lượng bơm không ổn định

Có thể xuất phát từ:

• Áp suất đường xả thay đổi.
• Có khí trong hệ thống.
• Van một chiều bị bẩn.
• Hóa chất có độ nhớt cao.
• Màng bơm bị xuống cấp.

Bơm bị rò rỉ

Một số nguyên nhân thường gặp:

• Màng bơm hỏng.
• Gioăng bị lão hóa.
• Đầu bơm lắp không đúng.
• Kết nối đường ống không kín.

Bơm chạy nhưng không có hóa chất ra

Cần kiểm tra:

• Bơm có được mồi hay chưa.
• Van hút và van xả.
• Đường hút.
• Đường xả.
• Màng hoặc piston.
• Cặn hóa chất trong đầu bơm.

Bảo Dưỡng Bơm Định Lượng

Bảo dưỡng định kỳ giúp bơm định lượng duy trì hiệu suất và độ ổn định.

Kiểm tra định kỳ

Kiểm tra:

• Màng bơm.
• Van một chiều.
• Gioăng.
• Đường ống.
• Đầu bơm.
• Các điểm kết nối.

Vệ sinh bơm

Cần vệ sinh đầu bơm và đường ống khi xuất hiện cặn hoặc hóa chất kết tinh.

Khi nào cần thay màng và gioăng?

Nên kiểm tra và thay thế khi xuất hiện:

• Rò rỉ.
• Lưu lượng giảm.
• Bơm hoạt động không ổn định.
• Màng bị biến dạng hoặc nứt.
• Gioăng bị chai cứng.

Tùy từng loại bơm và điều kiện lắp đặt. Một số hệ thống cần thực hiện thao tác mồi để loại bỏ không khí trước khi vận hành.

Liên hệ báo giá máy bơm định lượng giá tốt nhất thị trường

Nhanh tay liên hệ để được tư vấn chọn bơm phù hợp và nhận báo giá tốt nhất từ kho Hải Nam Pumps

• Địa chỉ: 13 đường 1B, KDC Bình Chiểu 2, Thủ Đức, TPHCM
• Hotline: 0907 826 239 – 0906 016 339 
• Email: Hainampumps@gmail.com
• Fanpage: Hải Nam Pumps – Bơm công nghiệp – phụ tùng bơm công nghiệp chính hãng

Câu Hỏi Thường Gặp Về Bơm Định Lượng

Bơm định lượng có điều khiển tự động được không?

Có. Nhiều dòng bơm có thể kết nối với PLC, cảm biến hoặc tín hiệu 4–20 mA, tín hiệu xung để tự động điều chỉnh lưu lượng.

Bơm định lượng màng và piston khác nhau thế nào?

Bơm màng sử dụng màng để tạo quá trình hút – đẩy và thường được sử dụng nhiều trong châm hóa chất. Bơm piston sử dụng piston và có thể đáp ứng các ứng dụng yêu cầu áp suất cao.

Làm sao chọn bơm định lượng phù hợp?

Cần dựa trên lưu lượng, áp suất, loại chất lỏng, nồng độ, nhiệt độ, độ nhớt, vật liệu và phương thức điều khiển.

Bơm định lượng có dùng cho thực phẩm được không?

Có thể sử dụng trong một số ứng dụng thực phẩm nếu lựa chọn đúng loại bơm, vật liệu tiếp xúc với chất lỏng và đáp ứng yêu cầu vệ sinh của quy trình.

Kết Luận

Bơm định lượng là thiết bị chuyên dụng để bơm và châm chất lỏng với lưu lượng được kiểm soát, đặc biệt phổ biến trong hệ thống xử lý nước, châm hóa chất và các quy trình sản xuất công nghiệp.

Khi lựa chọn bơm định lượng hóa chất, cần quan tâm trước tiên đến lưu lượng, áp suất, tính chất chất lỏng và vật liệu tiếp xúc với môi chất. Việc lựa chọn đúng model giúp hệ thống hoạt động ổn định, kiểm soát lượng hóa chất và hạn chế các sự cố trong quá trình vận hành.